Lesefni: Um efnisyrðingu er fjallað í sérstökum kafla í Hagnýtum skrifum (bls. 12-13), svo og í köflunum um ritgerðir (130/109) og lýsingar (118/102).

Glærur: Inngangsorð með efnisyrðingum

Verkefni 1
Prentvæn útgáfa

Lestu með athygli inngangsorð blaðagreinanna á blaðsíðum 21, 31, 51 og 115 (98). Leystu síðan eftirfarandi verkefni.
 

Umræðuefni Þorgríms Þráinssonar er  ___________________________________________

__________________________________________________________________________

Hann ætlar að sýna fram á ____________________________________________________

__________________________________________________________________________
 
 

Umræðuefni Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur er ___________________________________

_________________________________________________________________________

Hún ætlar að sýna fram á að _________________________________________________

_________________________________________________________________________
 
 

Umræðuefni Njarðar P. Njarðvík er  _____________________________________________

__________________________________________________________________________

Hann ætlar að sýna fram á að _________________________________________________

__________________________________________________________________________
 
 

Umræðuefni Bergþórs Pálssonar er _____________________________________________

__________________________________________________________________________

Hann ætlar að sýna fram á að _________________________________________________

__________________________________________________________________________
 

Verkefni 2
Prentvæn útgáfa
Prentvæn útgáfa 2 (annað efni)
Prentvæn útgáfa vor 2004
Prentvæn útgáfa haust 2004

Lestu eftirfarandi brot úr greinum vel.
Sýndu fram á með rökum að höfundur fylgi þeim reglum sem settar eru fram í Hagnýtum skrifum um inngangsorð með reifun og efnisyrðingu. Hvað ætlar hann að sýna fram á hverju sinni?
 

A:
MENN skyldu varast að halda að þeir viti nú alla skapaða hluti þó þeir hafi lesið eitthvert slángur af bókum, því sannleikurinn er ekki í bókum, og ekki einu sinni í góðum bókum, heldur í mönnum sem hafa gott hjartalag.
(Halldór Laxness: "Bækur", Alþýðubókin)

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

B:
GUÐ hefur gefið mönnum heila jörð fulla gæða, og sé einhver húngraður eða klæðlaus á þessari jörð guðs þá er það vissulega ekki skaparanum að kenna. Þessi jörð sem vér lifum á er fullkomin; hér er alt. Sá sem er húngraður og klæðlaus í þessum heimi guðs gjafa, hann slær á framrétta hönd gjafarans. Slíkt er hræðilegur glæpur. Alla glæpi má réttlæta nema þann að standa þurfandi andspænis gjafara allra góðra hluta. Hver gæti verið frumsynd þessa jarðneska lífs ef ekki sú að standa húngraður andspænis þeim guði sem hefur gefið oss brauðið. Maður sem sveltur er að brjóta niður hið æðsta handaverk guðs. Örbirgðin er höfuðglæpur mannkynsins, og ef réttlætanlegt væri að refsa nokkrum manni með dauðahegníngu þá ætti einkum að heingja og skjóta þá spottara guðs handaverka sem dirfast að þola skort á þessari gnægtaríku jörð.
(Halldór Laxness: "Skemmtigarðarnir í San Francisco", Alþýðubókin)

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

C:
KYNFERÐISLEGA munaðarlausir flækíngar hverfa inn til portkvenna, en eftir fáeinar mínútur standa þeir niðrá strætinu á ný munaðarlausari en áður og eiga kanski ekki einu sinni fyrir næstu máltíð. Þetta ber ekki svo að skilja að konum sem stunda þá iðn að sinna kynferðisþörfum flækínga sé ofborguð þeirra þjónusta. Fer því fjarri að portkonan sem flækíngurinn venur til komur sínar sé harðari í launakröfum að tiltölu en miðstéttar eiginkonur, að ég nú ekki tali um frúr oddborgara, sem eru keyptar dýru verði. Sannleikurinn er sá að opinber skækjudómur er í allflestum löndum bad business, og leggist hann niður þá er það af þeim ástæðum einum.
(Halldór Laxness: "Karl, kona, barn", Alþýðubókin)

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

D:
OFT má sjá í blöðum okkar allharða dóma um leirburð og annan þvætting sem ritaður er á Íslandi og gefinn út í bókarformi. En allur sá leirburður og þvættæíngur sem birst hefur á íslensku í ræðu og riti frá landnámstíð er hégómi hjá þeirri stórframleiðslu af myndaleirburði er flæðir yfir land vort frá Ameríku. Í samanburði við amerískar kvikmyndir verður allur íslenskur leirburður gullaldarbókmentir.
(Halldór Laxness: "Kvikmyndin ameríska", Alþýðubókin)

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________
 

Verkefni 3
Semdu stuttan inngang með almennri kynningu (reifun) og efnisyrðingu um eitt eftirfarandi efna:

Bílprófsaldur

Samkynhneigðir og ættleiðingar

Sala áfengis í matvörubúðum

Íslensk náttúra og virkjanir

Ungt fólk og stjórnmál

Trúfrelsi á Íslandi

Hryðjuverk

Stúdentsprófið

Kosningaréttur

Frjálst uppeldi

Keppnisíþróttir

Skemmdarverk

Unglingavandamálið

Íslenski hesturinn

Kynþáttafordómar

---

Verkefnabanki við Hagnýt skrif   © Gísli Skúlason / Mál og menning, 2003